ผลพลอยได้จากกุ้ง สู่นวัตกรรมสเปรย์ระงับกลิ่นปากธรรมชาติ
งานวิจัยนี้นำผลพลอยได้จากการแปรรูปกุ้ง อย่างเปลือกและหัวกุ้งซึ่งมักถูกมองว่าไร้ค่า มาพัฒนาเป็นไคโตซานคุณภาพสูง ที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน กระบวนการสกัดช่วยกำจัดสิ่งเจือปนและคงโครงสร้างสำคัญ ทำให้เกิดสารที่มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียในช่องปากอย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้วงยับยั้งขนาด 8.5–10.1 มม. ซึ่งใกล้เคียงผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากบางชนิด แต่มีข้อดีคือปลอดภัยและมาจากธรรมชาติ
ด้วยคุณสมบัติเด่นนี้ จึงถูกพัฒนาต่อยอดเป็น “สเปรย์ระงับกลิ่นปากสูตรปลอดแอลกอฮอล์” ที่อ่อนโยนต่อผู้ใช้ทุกวัย พร้อมใช้การจำลองสูตรด้วยคอมพิวเตอร์เพื่อค้นหาสัดส่วนที่เหมาะสมที่สุด ช่วยหลีกเลี่ยงส่วนผสมที่อาจลดทอนประสิทธิภาพซึ่งกันและกัน ทำให้ได้สูตรที่มีความเสถียรและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
ผลงานนี้ช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยกว่า, อิงธรรมชาติ และดีต่อสุขภาพช่องปาก ขณะเดียวกันยังช่วยลดปริมาณของเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมอาหารทะเล และสร้างคุณค่าจากสิ่งที่เคยมองข้าม นับเป็นก้าวที่ดีต่อทั้งคนและสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน
This project transforms by-products from shrimp processing, such as shells and heads, into high‑value chitosan, turning materials once considered waste into a sustainable resource. Through a carefully controlled extraction process, impurities are removed while preserving the structure essential for antibacterial activity. Laboratory testing shows that the extracted chitosan effectively inhibits oral bacteria, producing inhibition zones of 8.5–10.1 mm, comparable to certain commercial oral-care products—yet offering the advantage of being natural and safe.
Building on these properties, the chitosan was further developed into an alcohol‑free breath freshening spray, designed to be gentle and suitable for all ages. A computer‑based formulation simulation was used to identify optimal ingredient combinations, helping avoid interactions that could reduce antimicrobial performance. This approach results in a spray that is both stable and highly effective.
Overall, this work provides consumers with a safer, nature‑derived oral-care alternative, while also reducing waste from the seafood industry and creating value from materials that would otherwise be overlooked. It represents a meaningful step forward for both human health and environmental sustainability.
Topic: Valorization of shrimp waste: Chitosan extraction, formulation, and antimicrobial assessment of a novel antiseptic mouth spray
Authors: Osiriphun, S.| Jirarattanarangsri, W.| Laokuldilok, T.
Abstract: This study explored the use of chitosan, extracted from shrimp waste, as a sustainable antimicrobial agent in antiseptic mouth spray formulations for combating halitosis. A modified chemical method yielded chitosan with specific compositional characteristics (16.43% yield). FTIR confirmed successful chitosan conversion from shrimp shell biowaste, with mineral and protein removal, chitin deacetylation, and polysaccharide preservation. The extracted chitosan demonstrated antimicrobial activity against oral bacteria, showing inhibitory zones ranging from 8.5 mm to 10.1 mm at chitosan concentrations of 10 to 30 mg/mL. An Excel-based formulation model using Combination Index (CI) analysis identified potential antagonistic interactions between chitosan and common mouth spray ingredients, such as peppermint oil and ethanol. The model calculated a Combined Effect Score (CES) to estimate overall antimicrobial activity. These findings suggest that shrimp waste-derived chitosan is a promising sustainable alternative for addressing halitosis. However, careful formulation optimization is crucial to minimize potential antagonistic interactions. This study contributes to waste valorization, promotes sustainable practices, and advances oral health. It supports healthier communities, reduces marine pollution, fosters local economic growth, drives bio-based innovation, enables sustainable production, and advances climate action.
Source: Food Chemistry Advances Vol.9 (December 2025)
Keywords: Chitosan; Antiseptic mouth spray; Extraction; Shrimp shells; Shrimp heads; Shrimp waste; Combination index
View at publisher: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772753X25002874
#อกมช. #agrocmu #CMU
